Eigen woning bij scheiden: dit moet je goed regelen
Tips van Maison Makelaars
Een scheiding is emotioneel ingrijpend én brengt veel praktische en financiële keuzes met zich mee. Zeker wanneer jullie samen eigenaar zijn van een koopwoning, is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Bij Maison Makelaars merken we dat hier vaak vragen over ontstaan. Daarom zetten we de belangrijkste aandachtspunten en mogelijkheden overzichtelijk voor je op een rij.
Drie mogelijkheden bij een koopwoning en scheiding
Wanneer jullie samen eigenaar zijn van een woning, zijn er in de basis drie opties:
- De woning wordt verkocht
- Eén van jullie neemt de woning en hypotheek over
- De woning blijft (tijdelijk) onverdeeld eigendom
Welke keuze het beste is, hangt af van jullie financiële situatie, toekomstplannen en onderlinge afspraken.
1. De woning verkopen
In veel gevallen is de hypotheek gebaseerd op twee inkomens. Na een scheiding blijkt het dan niet altijd mogelijk dat één van beiden de woning kan behouden. Ook wanneer het financieel wel haalbaar is, kan verkoop toch de meest logische of wenselijke keuze zijn.
Afspraken bij verkoop
Bij verkoop is het belangrijk om vooraf heldere afspraken te maken, onder andere over:
- de vraagprijs en minimale verkoopprijs
- de oplevertermijn
- de manier van verkopen (met of zonder makelaar)
- wie er in de woning blijft wonen tot de verkoop
- hoe de kosten tijdelijk worden verdeeld
Na verkoop wordt met de opbrengst eerst de hypotheek afgelost. De eventuele overwaarde wordt verdeeld. Is er sprake van een restschuld, dan delen jullie die eveneens.
Eigenaarslasten en gebruikerslasten
Vergeet niet om onderscheid te maken tussen:
- Eigenaarslasten: hypotheekrente en aflossing
- Gebruikerslasten: gas, water, licht, internet en overige woonlasten
Leg vast wie welke kosten betaalt in de periode tot de woning is verkocht.
Op zoek naar een nieuwe woning
Ga je daarna opnieuw kopen? Dan heb je vrijwel altijd een nieuwe hypotheek nodig. De geldverstrekker vraagt in dat geval om het echtscheidingsconvenant, omdat daarin staat hoe de financiële afspraken zijn geregeld, zoals partneralimentatie. Ons advies: rond eerst de scheiding formeel af voordat je een nieuwe hypotheek aanvraagt.
2. Eén van jullie neemt de woning over
Het kan ook zijn dat één van jullie in de woning blijft wonen en de ander wordt uitgekocht.
Afspraken over de uitkoop
Degene die vertrekt, heeft in principe recht op zijn of haar aandeel in de woning. Om dit goed te regelen:
- bepaal de actuele marktwaarde van de woning (bijvoorbeeld via taxatie)
- bekijk het resterende hypotheekbedrag
- bereken de overwaarde of onderwaarde
Let op: spreek een realistische waarde af. Wanneer de woning tegen een te lage of juist te hoge waarde wordt overgenomen, kan de Belastingdienst dit zien als een schenking. In dat geval kan schenkbelasting verschuldigd zijn. De kans hierop is misschien klein, maar het financiële risico kan groot zijn.
Hypotheek op één naam
De hypotheekverstrekker moet akkoord gaan met het overzetten van de hypotheek op één naam. Er wordt beoordeeld of het inkomen voldoende is om de lasten alleen te dragen.
Daarnaast is een akte van levering via de notaris verplicht. De notaris zorgt voor de wijziging in het Kadaster. Houd hierbij rekening met notariskosten. Deze levering kan pas plaatsvinden nadat de scheiding officieel is ingeschreven bij de burgerlijke stand.
Let op bijzondere situaties
- Was de woning oorspronkelijk van één van jullie en zijn jullie vóór 1 januari 2018 getrouwd of een geregistreerd partnerschap aangegaan? Dan is de woning alsnog gemeenschappelijk geworden.
- Hadden jullie een afwijkende eigendomsverhouding (bijvoorbeeld 40-60) en zijn jullie op of na 1 januari 2018 getrouwd of geregistreerd partner geworden? Dan zijn jullie beiden voor 50% eigenaar geworden.
3. Tijdelijke of onverdeelde situatie
Soms blijft de woning tijdelijk onverdeeld eigendom, terwijl één van beiden er blijft wonen. Dit kan praktische voordelen hebben, maar kent ook fiscale en juridische gevolgen.
Maak duidelijke tijdelijke afspraken
Denk vooraf goed na over:
- wat er gebeurt als de bank geen akkoord geeft voor overname
- wie welke kosten betaalt in de tussenliggende periode
- hoe lang deze situatie maximaal mag duren
Ook hier geldt: maak onderscheid tussen eigenaarslasten en gebruikerslasten en leg afspraken schriftelijk vast.
Tot slot: laat je goed begeleiden
Een scheiding en een woning zijn een complexe combinatie van emotie, financiën en regelgeving. Bij Maison Makelaars helpen we je graag met:
- een realistische waardebepaling van de woning
- verkoopbegeleiding of advies bij overname
- inzicht in de woonmogelijkheden na de scheiding
Twijfel je over wat in jouw situatie verstandig is? Neem gerust contact met ons op. Wij denken met je mee – helder, zorgvuldig en met oog voor jouw toekomst.
