Swolgen is een klein dorp met een hechte kern en telt circa 1200 inwoners. Swolgen ligt aan de rand van hogere zandgronden en wordt omringd door prachtige natuurgebieden als de Tienraijse en Swolgenderheide en natuurreservaat het Schuitwater. De Sint Lambertuskerk vormt het fysieke middelpunt van het dorp. Deze kerk stamt uit het begin van de 13e eeuw. In de oorlog werd de kerk grotendeels verwoest, maar in 1952 werd deze opnieuw opgebouwd. 
Swolgen kenmerkt zich door agrarische bedrijvigheid aan de noordzijde (onder meer champignons en asperges) én rust en ruimte. In het zuiden ligt op hoger dekzand (tot ruim 26 meter) de  Tienrayse en Swolgenderheide, een voormalig heide- en stuifzandgebied, tegenwoordig grotendeels beplant met naaldbos, maar ook met een aantal heiderestanten en enkele vennetjes. Aansluitend hierop in het oosten het natuurreservaat Schuitwater, een voormalige Maasarm, nu uitlopend op de Broekhuizer Molenbeek. Niet voor niets doet het beroemde Pieterpad, het wandelpad van Pieterburen naar de Pietersberg, Swolgen aan.

Een sterke eigenschap van de Swolgenaar is dat hij graag de handen uit de mouwen steekt. Dat heeft veel te maken met het agrarisch karakter van het dorp. Zo wordt het groen in het dorp onderhouden door de diverse verenigingen, die ook veel andere activiteiten organiseren.
Het dorp zelf herbergt enkele basisvoorzieningen, zoals een basisschool, kinderopvang, logies en horeca, sportvereniging, een eetpunt voor ouderen en alleenstaanden en enkele winkels. Diensten als een supermarkt, huisarts en middelbare scholen zijn in omliggende dorpen te vinden. 

Swolgen is per auto makkelijk bereikbaar; de A73 ligt op 4 kilometer afstand en van daaruit zijn Venlo (21 km), Nijmegen (57 km), Eindhoven (50km) en het Duitse achterland (25 km) binnen handbereik. De buslijn Venlo – Venray loopt door Swolgen.

Kastelen roepen romantische verhalen op van stoere ridders en jonkvrouwen in nood. Van rijke heren met tientallen bedienden. De waarheid ligt vaak anders, maar geschiedenis werd er zeker geschreven! Tot het midden van de 19e eeuw kende Swolgen zo’n kasteel. De Gun, ook wel Ther Ghonne genoemd, lag op de plek waar nu de herenboerderij Gunhof ligt. Het weggetje dat er langsloopt, heet daarom de Kasteelweg. De eerste vermelding van dit kasteel dateert al uit 1321. In dat jaar droeg Siger van Bruchusen, ook wel Broeckhuysen of Broekhuizen genaamd, zijn huis Ter Ghonne in leen op aan de heer van Heinsberg. Deze Siger van Bruchusen wordt gezien als de stamvader van het geslacht Van Broekhuizen, naar wie de buurdorpen Broekhuizen en Broekhuizenvorst zijn vernoemd. Anno nu doet het dienst als groepsaccomodatie en zo heeft het karakteristieke gebouw toch een bestemming en kan het behouden blijven.